ÇOCUKLAR NEDEN W OTURUR?

HANDE AKIMAN ( Psikolog / Oyun Terapisti )



W Oturuş – Kelebek Oturuş

Bazılarına göre w oturuş, bazılarına göre kelebek oturuş. Hangi oturuştan bahsettiğimi anladığınızı düşünüyorum. Hani şu çocukların rahatlıkla yaptığı, büyüklerinse hiç yapamadığı oturuştan...

Çocuklar bunu çok rahat yapıyor. O kadar rahat oturuyorlar ki bir problem olabileceğini, ileride sıkıntı yaratabileceğini, öyle ki, okuma-yazma öğrenimini etkileyebileceğini hiç düşünmüyoruz. Maalesef hayallerle gerçekler tutmuyor, W oturuş çocukları hiç iyi etkilemiyor. Olayın nasıl geliştiğini şöyle anlatayım;

Çocuklar diğer pozisyonlarda otururken,  beden kontrolünü ve bedenlerinin uzağındaki nesnelere ulaşmak için gerekli rotasyonu (dönüş becerilerini) kazanıyorlar. Bu beceriler çocuğun motor becerileri (kas gelişimine yönelik beceriler) ve baskın el gelişimi için gerekli.

Peki Çocuklar neden w  otururlar?

Aslında nedeni çok basittir. Çocuklar oyun oynarken dengelerini kaybetmek istemezler çünkü sadece oyunlarına odaklanmak isterler. Oyun oynarken aynı anda dengede kalmaya çalışmaktansa dengelerini kaybetmeyecekleri bir pozisyonu tercih ederler. Diğer pozisyonlarda otururken denge kaybı yaşayabilirler, vücutlarını dengede tutmak için çaba harcamaları gerekir- ki bu bizim, denge gelişimi için istediğimiz bir çabadır.

Çocuk, w pozisyonunda oturmuş oynarken, olduğu yere sabitlenmiş gibidir. Bu pozisyon, önlerindeki oyuncakla diledikleri gibi oynamalarını sağlar ama gövdelerini döndürmelerine veya lateral ağırlığını kaydırmalarına, yani diğer taraftaki oyuncağa ulaşmak için ağırlıklarını o tarafa vererek bedenlerini çevirmelerine engel olur. Gövdesini döndürmesi neden önemlidir? Çünkü bu beceri, çocuğun koşarken veya masabaşında yazı yazarken ihtiyacı olacak dengeyi kazanmasını sağlar.

W otururş çoğu çocuk için popüler olsa da fazla kullanımı, ilerleyen yaşlarda kendilerine lazım olacak daha gelişmiş denge becerilerini elde etmelerine engel olur.

Ortopedik sorunlar:

Ortopedik açıdan bakıldığında, çocuklar w oturduklarında kalçaları aşırı derecede içe dönerken diz eklemleri de aşırı derecede dışa dönmektedir. Bu durum, kalça ve dizleri anormal germektedir. Bacak kaslarının gelişimini, kalça gelişimini, dizlerinin ve ayakbileklerinin içe/dışa dönüklüğünü etkilemektedir. Parmak ucunda yürüme ve tüztabanlık ortaya çıkabilir. Daha ileriki yaşlarda tek ayak üzerinde durmakta zorlanırlar, oturduklarında dizleri ve ayakları tam karşıyı göstermez. Uzun bir yürüyüşten sonra dizlerinde ağrı yaşayabilirler. Sırt ve boyun omurlarında da eğiklik meydana gelebilir. Bu durum başlı başına denge problemi doğurur.

Okul hayatıyla ilgili sorunlar:

Tüm bunlar, birbirleriyle bağlantılı olarak dispraksi de dediğimiz gelişimsel koordinasyon bozukluğu meydana getirir. Dispraksi, başlı başına ayrı bir yazının konusu olabilir ama akademik yani okul hayatı ve öğrenmeye etkilerine baktığımızda, genel olarak vücut koordinasyonunu sağlayamayan çocukların, okumayı öğrenirken zorlandıkları, yazmayı öğrenirken daha da zorlandıkları bir gerçektir. Kol ve bacak koordinasyonunda sorun yaşayan çocuğun, daha ince beceriler gerektiren el-göz koordinasyonunu sağlayamaması normaldir.

W oturuş, çocuğun baskın el geliştirmesini de engelleyebilir. W otururken gövdesini döndüremediği için, sağındaki objeleri sağ eliyle, solundakileri ise sol eliyle almayı tercih edecektir. Böylece, belirgin, baskın el geliştirmesi zorlaşır. Bununla ilgili “ne güzel, iki elini de kullansın, beyninin iki tarafını da geliştirsin” diyebilirsiniz. Maalesef okula başlama döneminde öyle olmaz. O döneme kadar baskın bir el geliştirmemiş çocuğun, yazı yazmaya hazır hale gelmiş eli de yok demektir. İki elini de kullandığı takdirde ikisiyle de yazabilmenin aksine, ikisini de yazmaya hazırlayacak kadar kullanmamış olur. Böylece ileriki yaşlarında da devam edecek olan kötü yazma stili geliştirir ve yazma problemleri yaşayabilir.

Engellemek için neler yapılabilir?

En etkilisi ve en  kolayı, alışkanlık olmasını engellemektir. W oturuşu keşfetmeden diğer oturuşlara geçmesi sağlanabilir. Bu oturuşu bir şekilde keşfettiyse, her oturduğunda nazikçe düzeltmek, bağdaş kurdurmak, o olmuyorsa bile başka türlü bir oturuş önermek en iyisidir.Burada, çocuğu strese sokmadan, azarlamadan, sevecen şekilde yaklaşılmalıdır. Diğer türlü, egosu zedelenen çocuk bu oturuşta ısrar edebilir, başka davranış problemleri yaşanabilir veya ebeveyn-çocuk ilişkileri zedelenebilir. Önemli olan çocuğun pozisyon değiştirmesi için çaba harcanırken hem kendimizi hem de onu hırpalamaktan kaçınmak, oyunla karışık, hissetirmeden düzeltmektir. Anlayabilecek yaşa geldiyse, bu oturuşun zararlı olduğu anlatılabilir. Eğer başka türlü oturmakta gerçekten çok zorlanıyorsa veya desteksiz, yardımsız olarak oturabildiği tek pozisyon w ise bir ortopedistle görüşmekte fayda vardır.

 

Hande AKIMAN

Psikolog

Scroll to Top